Verplichte eindtoets basisonderwijs

In het reguliere basisonderwijs zijn scholen verplicht een eindtoets af te nemen. Alle leerlingen van groep 8 maken de toets. Deze eindtoets meet de kennis die leerlingen hebben van taal en rekenen. Leerlingen in groep 7 mogen geen eindtoets maken om alvast te oefenen voor de eindtoets in groep 8.

 

Waarom een eindtoets?

De eindtoets laat zien welk niveau leerlingen hebben op het gebied van taal en rekenen. Dat heeft twee doelen.

      • De eindtoets laat zien welk type vervolgonderwijs bij een leerling past. De eindtoets is daarmee een aanvulling op het schooladvies dat een leerling krijgt. De eindtoets is geen examen. Leerlingen kunnen niet slagen of zakken voor de toets.
      • De eindtoets geeft inzicht in de leerresultaten van een basisschool. De Inspectie van het Onderwijs gebruikt deze informatie om het totaaloordeel over een school te bepalen. Scholen kunnen aan de hand van de resultaten hun onderwijs zo nodig aanpassen.

(lees hier over de referentieniveaus voor taal en rekenen)

Referentieniveaus taal en rekenen

De referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen schrijven voor wat leerlingen moeten kennen en kunnen. De referentieniveaus gelden voor het basisonderwijs, speciaal onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs (mbo).

Referentieniveaus

De referentieniveaus taal en rekenen staan in de regelgeving. Alle referentieniveaus samen vormen het referentiekader voor taal en rekenen (zie www.taalenrekenen.nl). Dit referentiekader vormt de basis van het onderwijs in de Nederlandse taal en rekenen. Het referentiekader geldt voor het basisonderwijs, speciaal onderwijs, voortgezet onderwijs en het mbo.

Voor zeer moeilijk lerende (zml) of meervoudig gehandicapte (zml-mg) leerlingen gelden geen referentieniveaus.

Fundamentele niveaus en streefniveaus onderwijs

Het referentiekader bestaat uit fundamentele niveaus en streefniveaus. Het fundamentele niveau (F-niveau) is de basis die zo veel mogelijk leerlingen moeten beheersen. Het streefniveau (S-niveau) is voor leerlingen die meer aankunnen.

Voor leerlingen in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en mbo gelden de volgende eindniveaus voor de rekentoets:

  • basisonderwijs: niveau 1F;
  • vmbo , mbo-1, mbo-2 en mbo-3: niveau 2F;
  • havo en mbo-4: niveau 3F;
  • vwo: rekenen niveau 3F en taal niveau 4F. 

Niveaus rekenen vmbo-bb, mbo-2 en entreeopleiding

Leerlingen op het vmbo-bb en mbo-2 maken vanaf schooljaar 2016-2017 rekenexamens op het niveau 2A. Dit zijn pilots. Studenten kunnen hun resultaat op (de bijlage van) hun cijferlijst laten plaatsen. 

 

Referentieniveaus Nederlandse taal

De referentieniveaus taal hebben 4 hoofdonderwerpen (domeinen):

      • mondelinge taalvaardigheid (gesprek voeren, luisteren en spreken);
      • leesvaardigheid (onder andere zakelijke en literaire teksten lezen);
      • schrijfvaardigheid (bijvoorbeeld een opstel of sollicitatiebrief schrijven);
      • begrippenlijst (bijvoorbeeld kennis van begrippen als klinker, zelfstandig naamwoord of spreekwoord) en taalverzorging (taal correct toepassen).

 

Referentieniveaus rekenen

De referentieniveaus rekenen hebben 4 hoofdonderwerpen (domeinen):

      • getallen;
      • verhoudingen;
      • meten en meetkunde;
      • verbanden.

 

Beter onderwijs door referentieniveaus

Referentieniveaus helpen scholen om hun onderwijs in taal en rekenen te verbeteren. Voordelen van de referentieniveaus zijn:

  • Referentieniveaus omschrijven duidelijk welke vaardigheden leerlingen op bepaalde momenten moeten hebben. Scholen kunnen zo beter hun doelen stellen en hun onderwijs hierop afstemmen. 
  • Scholen kunnen de leerprestaties van hun leerlingen beter meten en bijsturen. 
  • Het onderwijs van de verschillende schooltypen sluit beter op elkaar aan. 
  • Als een leerling naar een andere school overstapt, is duidelijk welk niveau hij heeft. De nieuwe school kan bijvoorbeeld zien of de leerling extra hulp nodig heeft.

 

Eindtoets bij klas overslaan of zittenblijven

Basisscholen moeten bij alle leerlingen uit groep 8 een eindtoets afnemen. De eindtoets test de kennis en vaardigheden aan het eind van de basisschool.

Leerlingen die zijn blijven zitten in groep 8, moeten het hele lesprogramma herhalen. Zij moeten dus ook de eindtoets opnieuw maken. Soms slaan leerlingen groep 8 over en verlaten de basisschool na groep 7. Deze leerlingen mogen de eindtoets al in groep 7 maken maar dit is niet verplicht.

Alleen in uitzonderlijke gevallen hoeft een leerling geen eindtoets te maken. Bijvoorbeeld als een leerling zeer moeilijk leert of meervoudig gehandicapt is. Of als een leerling minder dan vier jaar in Nederland is en de Nederlandse taal onvoldoende beheerst.

Kijk voor uitzonderlijke gevallen op www.rijksoverheid.nl

 

Aangepaste eindtoets voor leerlingen met beperking

Alle leerlingen moeten in groep 8 met zo min mogelijk belemmeringen de eindtoets kunnen maken. Daarom moet er van iedere eindtoets ook een aangepaste versie voor leerlingen met een beperking zijn.

 

Eindtoets vanaf schooljaar 2019-2020 ook voor speciaal (basis)onderwijs verplicht

Scholen in het speciaal basisonderwijs en het speciaal onderwijs mogen gebruikmaken van een eindtoets. Maar deze is pas vanaf het schooljaar 2019-2020 verplicht voor deze scholen.

 

Lees ook:
* Aangepaste eindtoets voor kinderen met een beperking