Ieder kind krijgt van tijd tot tijd koorts. Een koorts veroorzaakt nagenoeg geen schade en ook kan een koorts juist goed zijn, omdat het een teken is dat het lichaam aangeeft dat het een infectie aan het bestrijden is. Dat openbaart zich dan meestal in koorts. Het is natuurlijk wel handig en prettig dat jij als ouder weet hoe je moet handelen als jouw kind midden in de nacht rood, warm en zweterig wakker wordt. Hoef je alleen de thermometer gebruiken of is het betere om een dokter in te schakelen? Op deze pagina geven we veel informatie over koorts.

Wat is koorts? 
Bij koorts is de lichaamstemperatuur hoger is dan normaal. In feite kan je het zo zien dat de thermostaat van het lichaam boven het normale niveau uitkomt. Daarom wordt het ook wel verhoging genoemd. Vaak is het een signaal dat het lichaam een infectie of ziekte aan het afweren is. Dit gebeurt in het deel van de hersenen dat de hypothalamus wordt genoemd. De hypothalamus weet welke temperatuur jouw lichaam normaal moet hebben (meestal rond 37 °C) en stuurt berichten naar je lichaam om dat op peil te houden. Soms “reset” de hypothalamus het lichaam naar een hogere temperatuur als reactie op een infectie, ziekte of een andere oorzaak.

De gemiddelde lichaamstemperatuur ligt rond de 37 °C. De normale lichaamstemperatuur voor elke persoon kan echter enigszins variëren. Lichaamstemperaturen van mensen veranderen in de loop van de dag meestal een beetje: het is meestal iets lager in de ochtend en iets hoger in de avond. Het kan licht schommelen. Deze schommelingen kunnen variëren met de leeftijd en hoe actief u bent. Je lichaamstemperatuur is meestal het hoogst in de middag. Bij kinderen varieert de lichaamstemperatuur meer dan bij volwassenen, omdat kinderen veel bewegen: rondrennen, spelen en sporten.

De meeste lichte koortsen zijn niets om je zorgen over te maken. Deze kan je vaak onderdrukken met medicatie die zonder recept verkrijgbaar zijn bij drogisterijen of supermarkten, zoals; paracetamol of ibuprofen. Lees altijd wel eerst de bijsluiter voordat je dit toedient, per leeftijd kan de dosering verschillen en ook staan daar de bijwerkingen op omschreven. Maar ook gehydrateerd blijven (veel water drinken) en rust houden zijn belangrijk om de koorts onder controle te houden. Koorts verdwijnt meestal binnen een paar dagen.

Wat kunnen de symptomen bij koorts zijn?
De algemene symptomen die gepaard gaan met koorts kunnen zijn:

  • rillingen
  • hoofdpijn
  • zweten er warm
  • rode kleur
  • spierpijn
  • gebrek aan eetlust
  • uitdroging
  • zwak
  • gebrek aan energie

Wat kunnen de oorzaken van koorts zijn? Koorts is op zichzelf geen ziekte maar meestal een teken of symptoom van een ander probleem in het lichaam. Koorts is ook bekend als febris, pyrexie of verhoogde temperatuur en geeft een lichaamstemperatuur die hoger is dan normaal. Een kortstondige verhoging van de lichaamstemperatuur kan uw lichaam helpen om ziektes te bestrijden. Een ernstige koorts kan echter een symptoom zijn van een ernstige aandoening die onmiddellijke medische aandacht vereist.

Hierbij een aantal oorzaken waarbij koorts kan optreden:

  • infecties, waaronder griep, verkoudheid en longontsteking
  • sommige vaccinaties
  • tandjes krijgen (bij zuigelingen)
  • sommige ontstekingsziekten
  • bloedproppen
  • extreme zonnebrand
  • voedselvergiftiging
  • sommige medicijnen, waaronder bijvoorbeeld antibiotica


Hoe controleer ik de temperatuur van mijn kind? 

Vaak kun je aan het voorhoofd van je kind al voelen of hij of zij verhoging heeft door even je hand op het voorhoofd te leggen of een kus op het voorhoofd geven. Vervolgens kan je jouw kind temperaturen.

Er zijn verschillende manieren om de temperatuur van je kindje op te nemen.
Je kunt een orale (in de mond), rectale (in de bips) of axillaire (onder de arm) thermometer gebruiken. Een orale thermometer moet gedurende drie minuten onder de tong worden geplaatst. Je kunt ook een orale thermometer gebruiken voor een axillaire of oksellezing. Plaats de thermometer gewoon in de oksel en steek uw armen of de armen van uw kind over de borst. Wacht vier tot vijf minuten voordat u de thermometer verwijdert. Een rectale thermometer kan worden gebruikt voor het meten van de lichaamstemperatuur bij (voornamelijk) baby’s. Om dit te doen, plaatst u een kleine hoeveelheid vaseline op de bol van de thermometer. Leg vervolgens uw baby op hun buik en plaats de thermometer voorzichtig ongeveer 2 cm in het rectum (poepgat, anus) van uw baby. Houd de thermometer en je baby minimaal drie minuten stil.

Onderstaande temperaturen wijzen op koorts:
Volwassenen en kinderen: 38°C (oraal)
Baby’s: 37,5°C (oraal) of 38°C (rectaal)

Wanneer schakel je een dokter of een specialist in?
Als een baby van 3 maanden of jonger een rectale temperatuur van 38°C of hoger heeft, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts of ga direct naar de afdeling spoedeisende hulp. Zelfs een lichte koorts kan een teken zijn van een mogelijk ernstige infectie bij zeer jonge baby’s.Artsen of specialisten beslissen over de behandeling van koorts, waarbij zij rekening houden met zowel de temperatuur als de algehele conditie van het kind. Als jouw kind tussen de 3 maanden en 3 jaar oud is en koorts heeft van 39°C of hoger, bel dan naar een huisarts of doktersdienst om te horen wat hun advies is.

Hoe hoog de koorts is zegt niet altijd wat over hoe ziek je kind kan zijn. Hou altijd rekening met het gedrag van de kinderen als ze koorts hebben. Als kinderen nog zin in spelen hebben, nog steeds goed eten en drinken, het kind alerts is, het kind nog steeds naar je lacht, een normale huidskleur heeft is er vaak geen reden tot paniek.  Een eenvoudige verkoudheid of een andere virale infectie kan soms nogal hoge koorts veroorzaken maar dit betekent meestal niet dat er een ernstig probleem is. In feite kan een ernstige infectie, vooral bij zuigelingen, geen koorts of zelfs een lage lichaamstemperatuur veroorzaken.

Koorts kan spontaan opkomen en verdwijnen. Een kind kan rillingen vertonen als de temperatuur van het lichaam ineens stijgt. En ook kan een kind gaan transpireren, dit om extra warmte af te geven naarmate de temperatuur daalt. Soms ademen kinderen met koorts sneller dan normaal en hebben ze mogelijk een snellere hartslag. Bel de dokter als jouw kind moeite heeft met ademhalen, sneller ademt dan normaal of nog steeds snel ademt nadat de koorts is gezakt.

Wat kan je doen om jouw kind zich een beetje prettiger te laten voelen? 

Medicatie
Als jouw kind zich erg onprettig voelt bij koorts, zou je paracetamol of ibuprofen kunnen. Lees hiervoor eerst goed de bijsluiter bij de medicatie, alvorens het toe te dienen bij jouw kind. De bijsluiter geeft aanbevelingen voor leeftijd of gewicht. Geef nooit aspirine aan je kind, dit kan schadelijk zijn.Als u de aanbevolen dosis niet weet of als uw kind jonger is dan 2 jaar, neem dan contact op met de arts of specialist. Baby’s jonger dan 2 maanden mogen geen geneesmiddelen tegen koorts krijgen zonder te worden gecontroleerd door een arts.

Als jouw kind medische problemen heeft, neem dan contact op met de arts om te zien welk geneesmiddel het beste is om te gebruiken. Onthoud wel dat koortsmedicijnen tijdelijk de temperatuur kunnen verlagen, maar meestal de onderliggende reden voor de koorts niet zullen wegnemen.

Comfortable kleding
Trek je kind lichtgewicht kleding aan en bedek hem/haar eventueel met een lichte deken. Te dikke en te warme kleding lat de lichaamswarmte niet ontsnappen en zal de temperatuur nog verder doen stijgen.  Aangename kamertemperatuurZorg ervoor dat de slaapkamer van jouw kind een aangename temperatuur heeft – niet te warm of te koud.

Eten en drinken
Zorg dat je kind voldoende vocht binnen krijgt om uitdroging te voorkomen. Koorts zorgt er namelijk voor dat kinderen sneller vocht verliezen dan normaal. Water, soep, gearomatiseerde gelatine zijn allemaal goede keuzes. Vermijd drankjes met cafeïne, inclusief cola’s en thee, want ze kunnen uitdroging verergeren door het plassen te vergroten. Als uw kind ook moet braken en/of diarree heeft, vraag dan aan de arts of u een oplossing moet geven die speciaal voor kinderen is gemaakt. Geen sportdrankjes aanbieden, deze zijn niet gemaakt voor jongere kinderen en de toegevoegde suikers kunnen diarree verergeren. Beperk ook de inname van fruit en appelsap door uw kind. Laat kinderen in het algemeen eten wat ze willen (in redelijke hoeveelheden), maar forceer het zeker niet als ze er geen zin in hebben. De eetlust kan verminderen bij koorts, maar als kinderen veel drinken is minder eten niet zo een groot probleem.

Rustig aan doen
Zorg ervoor dat uw kind voldoende rust krijgt. De hele dag in bed blijven is niet nodig, maar een ziek kind moet het rustig aan doen. Het is het beste om een ​​kind met koorts thuis te houden van school of kinderopvang. De meeste artsen raden aan om pas nadat de temperatuur 24 uur lang op normaal niveau is geweest om je kind weer naar school of opvang te laten gaan.

Als je twijfelt wat je moet doen, dan raden wij je aan om altijd even contact op te nemen met een arts of specialist voor het juiste advies.

 

Bron: kidshealth.org, thuisarts.nl, ziekenhuis.nl